ในบันทึกของกะลาสีเรือยุคเก่า มักบ่นเรื่องเนื้อดองเค็ม (Salt Junk) ว่าแข็งและเค็มจนแสบคอ แต่นี่ก็เป็นวิธีเดียวที่ช่วยให้คนเรือมีโปรตีนกินจนกว่าเรือจะเข้าฝั่ง

เรือสำเภาจีนก็มีเขียนถึงเสบียงพวกหมูแผ่นแห้ง หรือหมูตั้ง และปลาเค็มตากแห้งอัดพริกไทย ซึ่งเก็บได้ข้ามปี

ต่อมาก็พบว่าพืชที่ใช้หมักหลายชนิดมีน้ำมันหอมระเหย (และต่อมาอีกจึงมีความรู้ว่ามีสารต้านอนุมูลอิสระสูง) อย่างสมุนไพรใบสดมักช่วยขับลม แก้ท้องอืด เช่น กะเพรา แมงลัก ตะไคร้ ส่วนเครื่องเทศให้ฤทธิ์อุ่น ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและสร้างความอบอุ่นในฤดูหนาว

การแต่งกลิ่นและรสชาติ ก็น่าจะมาจากการสังเกตว่าพืชบางชนิดช่วยดับกลิ่นคาวจากเนื้อสัตว์ป่า หรืออาหารทะเล อีกทั้งยังกระตุ้นต่อมน้ำลายทำให้เจริญอาหาร อย่างพวกชวงเจี่ย (พริกเสฉวน) และมะแขว่น ซึ่งให้ฤทธิ์-รสคล้ายกัน

🌿🌶️🌿🌶️🌿🌶️
Q : ทั้งสมุนไพรและเครื่องเทศมาจากพืชทั้งคู่ จะจำแนกความแตกต่างอย่างไร?
A : จำแนกความแตกต่างตรงส่วนที่นำมาใช้ และลักษณะการใช้

สมุนไพร (Herbs) ส่วนที่นำมาใช้คือ ส่วนที่เป็นใบและต้นของพืชที่เป็นไม้ล้มลุก ลักษณะการใช้มีทั้งใช้แบบสดหรือตากแห้ง จะให้กลิ่นหอมสดชื่น ละมุน ไม่ฉุนจัด อย่างพวกกะเพรา โหระพา ผักชี สะระแหน่ ตะไคร้ ถ้าเป็นของประเทศทางตะวันตกก็มีพวกโรสแมรี่ ไทม์ (กลิ่นเหมือนใบหูเสือในบ้านเรา) และพาร์สลีย์ (คล้ายผักชีของเรา)

เครื่องเทศ (Spices) ส่วนที่ใช้ไม่ใช่ใบและต้น แต่เป็นพวกเมล็ด ผล ราก เปลือกไม้ หรือดอก มีทั้งไม้ยืนต้นและไม้พุ่ม ลักษณะการใช้มักจะต้องนำไปตากแห้งก่อน จากนั้นบด หรือคั่วก่อนใช้ เพื่อดึงน้ำมันหอมระเหยออกมา กลุ่มเครื่องเทศเด่นตรงให้รสชาติและกลิ่นเข้ม จัดจ้าน ฉุนร้อน เช่น ชวงเจี่ย (ใช้ผล, เมล็ด) พริกไทย (ใช้เมล็ด) อบเชย (ใช้เปลือกไม้) กานพลู (ใช้ดอกตูม) ขมิ้น-ขิง (ใช้เหง้า-ราก)

พืชบางอย่างก็ควบสองสถานะ เป็นทั้งสมุนไพรและเครื่องเทศ อยู่ที่เราหยิบส่วนไหนมาใช้ อย่างผักชี ถ้าใช้ใบก็นับเป็นสมุนไพร ถ้าใช้รากและเมล็ดก็กลายเป็นเครื่องเทศ

พริกไทยถ้าใช้ใบใส่แกงก็เป็นสมุนไพร ใช้เมล็ดก็กลายเป็นเครื่องเทศ

ความแตกต่างอีกอย่างคือ ในการทำอาหาร สมุนไพรจะใส่ตอนท้าย ๆ เพื่อเน้นกลิ่นหอมสดชื่น ส่วนเครื่องเทศใส่ในการต้ม ตุ๋น หรือผัด ตั้งแต่แรก เพื่อให้รสชาติที่ลึกและให้ความเข้มข้นซึมเข้าเนื้อที่ปรุง

🗣️เราเริ่มนำสมุนไพรกับเครื่องเทศมาใช้ในการปรุงอาหารตั้งแต่เมื่อไหร่ ชนชาติใดเป็นต้นกำเนิดภูมิปัญญาด้านนี้?
🗣️ล้อมวงเล่า กันตอนหน้าครับ

#ล้อมวงเล่าเรื่องกินดี
#HerbsOrSpices
#กินดีคราฟท์
#เครื่องปรุงรสและของแปรรูปที่คัดสรร
#กินกี่ครั้งไม่ซ้ำเดิม
#วัตถุดิบหลากหลายตามฤดูกาล
#กินอย่างรู้ที่มา
#อาหารปลอดภัย
#วัฒนธรรมการกิน
#CraftFood